چه مدت از داروی ضد احتقان استفاده کنیم؟

  • دکتر وحیده درتاج • جراح و متخصص گوش و حلق و بینی

چه مدت از قطره یا اسپری ضد احتقان استفاده کنیم؟

اشتباهی که برخی بیماران برای رفع احتقان مزمن بینی انجام میدهند استفاده طولانی مدت از اسپری و یا قطره های ضد احتقان است . برخی از این قطره ها شامل فنیل افرین، نفازولین و اسپری هایی مانند کونژستاپ و یا اکسی نوز و یا سایر ترکیباتی که حاوی اوکسی متازولین داشته باشد فقط برای مدت ۴-۳ روز ابتدای ابتلا به سینوزیت حاد و یا سرماخوردگی قابل استفاده میباشند.

عوارض استفاده طولانی مدت از داروهای ضد احتقان

 استفاده بیش از ۴ روز از این قبیل داروها مجاز نمیباشد زیرا ممکن است باعث ایجاد بیماری درمان ناپذیر رینیت دارویی در بینی گردد. گذشته از اعتیاد دارویی که برای بیمار به همراه دارد ممکن است اثرات مخرب قلبی و عروقی نیز به همراه داشته باشد. در ابتدا بیمار با استفاده از این دارو احساس خوشایندتری در بینی خواهد داشت و به رفع گرفتگی بینی اش کمک قابل توجهی میشود ولی رفته رفته با استفاده طولانی مدت از این دارو گرفتگی بینی بیشتر و بیشتر خواهد شد. در ادامه ی مصرف ممکن است بر سلامت روانی بیمار نیز اثر گذارد.

بهترین درمان برای احتقان بینی

توصیه میگردد به جای استفاده مداوم از داروهای گفته شده به دنبال راه حل اصلی مشکل خود باشید. با مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی و یا جراحان گوش و حلق و بینی که در زمینه سینوس فعالیت میکنند، میتوانید مشکل خود را اصولی حل کنید.

عوارض استفاده طولانی از قطره ضد احتقان

معرفی داروهای ضد احتقان حاوی ترکیبات اوکسی متازولین:

اثر گذاری این دارو ها بر انقباض عروق میباشد و باعث میگردد تورم غشاهای مخاطی کاهش یابد و نتیجتا احتقان رفع گردد. در بهبود علائم بیماری هایی نظیر سرماخوردگی، آنفولانزا، آلرژی، سینوزیت و غیره استفاده میگردد. نکته ی قابل توجه این است که این داروها در بهبود علايم بیماری ها اثر خوبی دارند و کمکی به درمان بیماری نمیکنند.
مدت زمان لازم برای اثربخشی چند دقیقه میباشد و تا ۱۲ ساعت باقی میماند. برای کودکان بالای ۶ سال و بزرگسالان از محلول ۵٪ برای استفاده در بینی تجویز میگردد.

عوارض قلم بینی برطرف کننده احتقان 

استفاده مداوم از قلم بینی برطرف ‌کننده احتقان می ‌تواند عوارضی مانند خشکی و تحریک مخاط بینی ، وابستگی دارویی و بازگشت شدیدتر احتقان را به همراه داشته باشد. این محصولات که معمولاً حاوی ترکیبات منقبض ‌کننده عروق هستند ، در کوتاه‌ مدت باعث باز شدن راه‌ های تنفسی می ‌شوند ، اما استفاده طولانی ‌مدت از آن‌ ها ممکن است منجر به آتروفی مخاط بینی ، خونریزی و کاهش اثرگذاری دارو شود. برای جلوگیری از این عوارض ، بهتر است از این قلم‌ ها فقط در مواقع ضروری و طبق توصیه پزشک استفاده شود.

عوارض قلم بینی ویکس

استفاده بیش از حد از قلم بینی ویکس ممکن است باعث تحریک و خشکی مخاط بینی ، وابستگی به محصول و کاهش اثرگذاری طبیعی بینی در تصفیه هوا شود. ترکیبات منتول موجود در این محصول در کوتاه ‌مدت احساس باز شدن مجاری تنفسی را ایجاد می ‌کنند ، اما استفاده مداوم می ‌تواند به تحریک و التهاب بینی ، افزایش ترشح مخاط و حتی حساسیت ‌های تنفسی منجر شود. برای جلوگیری از این عوارض ، توصیه می‌ شود از این قلم تنها در مواقع ضروری و طبق دستور پزشک استفاده شود.

عوارض اسپری اکسی نوز

اسپری بینی اکسی نوز که برای رفع احتقان و بهبود تنفس استفاده می ‌شود ، در صورت مصرف طولانی ‌مدت می ‌تواند عوارضی مانند وابستگی دارویی ، خشکی و تحریک مخاط بینی ، خونریزی ، کاهش حس بویایی و بازگشت شدیدتر احتقان را به همراه داشته باشد. استفاده مداوم از این اسپری ممکن است باعث آتروفی (نازک شدن) مخاط بینی شود و عملکرد طبیعی بینی در تنظیم رطوبت و تصفیه هوا را مختل کند. برای جلوگیری از این عوارض ، توصیه می ‌شود از این دارو طبق دستور پزشک و برای مدت ‌زمان کوتاه استفاده شود.

عوارض قطره ناپریزول برای بینی

قطره بینی ناپریزول که حاوی فنیل افرین است ، برای کاهش احتقان بینی استفاده می‌ شود ، اما مصرف طولانی‌ مدت آن می‌ تواند عوارضی مانند وابستگی دارویی ، خشکی و تحریک مخاط بینی ، خونریزی ، سردرد و بازگشت شدیدتر احتقان (پدیده ریباند) را به همراه داشته باشد. این دارو باعث تنگ شدن عروق بینی شده و در استفاده مداوم ، مخاط بینی را ضعیف کرده و ممکن است منجر به التهاب مزمن یا کاهش اثرگذاری طبیعی بینی در تنفس شود. توصیه می ‌شود ناپریزول را طبق دستور پزشک و فقط برای مدت کوتاه استفاده کنید تا از این عوارض جلوگیری شود.

بهترین داروی ضد احتقان بینی

بهترین داروی ضد احتقان بینی بسته به علت گرفتگی بینی متفاوت است ، اما برخی از مؤثرترین گزینه‌ ها شامل موارد زیر هستند:

  • اسپری‌ های ضداحتقان بینی (مانند اکسی‌ متازولین و فنیل‌ افرین) – اثرگذاری سریع دارند اما نباید بیش از 3 تا 5 روز استفاده شوند تا از وابستگی و بازگشت احتقان جلوگیری شود.
  • قرص‌ های ضداحتقان (مانند پسودوافدرین) – گزینه ‌ای مناسب برای احتقان ناشی از سرماخوردگی یا آلرژی ، اما ممکن است باعث بی‌ خوابی یا افزایش ضربان قلب شوند.
  • آنتی ‌هیستامین‌ ها (مانند لوراتادین و ستیریزین) – برای احتقان ناشی از آلرژی ‌های فصلی مؤثر هستند.
  • محلول‌ های نمکی و اسپری ‌های بینی سالین – بهترین گزینه برای استفاده روزانه ، بدون عوارض جانبی و مناسب برای پاکسازی و رطوبت ‌رسانی به بینی.
  • کورتیکواستروئیدهای بینی (مانند فلوتیکازون و مومتازون) – برای احتقان مزمن ناشی از آلرژی کاربرد دارند و التهاب را کاهش می ‌دهند.

برای انتخاب بهترین گزینه ، باید علت احتقان مشخص شود و در صورت مزمن بودن مشکل ، با پزشک مشورت کنید.

داروی ضد احتقان بینی کودکان

برای درمان احتقان بینی در کودکان ، داروهای ایمن و مؤثر شامل موارد زیر هستند:

قطره یا اسپری بینی نمکی (سالین)

بهترین و ایمن ‌ترین گزینه برای نوزادان و کودکان

به پاکسازی و مرطوب کردن مخاط بینی کمک می ‌کند

می ‌توان همراه با پوار بینی (ساکشن بینی) برای تخلیه ترشحات استفاده کرد

 آنتی ‌هیستامین‌ های مخصوص کودکان (در صورت آلرژی)

لوراتادین (Claritin) یا ستیریزین (Zyrtec) – مناسب برای کودکان بالای ۲ سال

کمک به کاهش التهاب و ترشحات بینی در آلرژی‌های فصلی

 استنشاق بخار یا دستگاه بخور سرد

باعث نرم شدن ترشحات و کاهش خشکی بینی می ‌شود

مخصوصاً در فصول سرد و محیط‌ های خشک توصیه می‌ شود

داروهای ضداحتقان (با احتیاط و فقط با تجویز پزشک)

فنیل افرین (Phenylephrine) – برای کودکان بالای ۶ سال و فقط طبق نظر پزشک

اسپری‌ ها و قطره‌ های ضداحتقان مثل اکسی‌متازولین در کودکان توصیه نمی ‌شوند ، زیرا باعث وابستگی و عوارض جدی می ‌شوند

نکته مهم: داروهای ضداحتقان مانند پسودوافدرین و فنیل ‌افرین برای کودکان زیر ۶ سال توصیه نمی ‌شوند ، مگر با تجویز پزشک. برای کودکان زیر ۲ سال نیز از داروهای سرماخوردگی و ضداحتقان باید اجتناب کرد.

نحوه مصرف داروها برای رفع گرفتگی بینی :

  • در بزرگسالان بهتر است از ۳-۲ پاف یا قطره در هر سوراخ بینی استفاده گردد برای دارو با دوز ۰.۵ درصد با فاصله هر ۴ ساعت و نهایتا تا ۴ روز .
  • در اطفال کمتر از ۶ سال؛ فقط با دستور پزشک.
  • در اطفال ۶ تا ۱۲ سال ؛ ۳-۲ پاف در هر سوراخ بینی برای دارو با دوز ۰/۲۵ درصد با فاصله هر ۴ ساعت و نهایتا تا ۴ روز .
  • در اطفال بالای ۱۲ سال ؛ ۲-۱ پاف یا قطره در هر سوراخ بینی برای دارو با دوز ۰.۵ درصد با فاصله ۴ ساعت و نهایتا تا ۴ روز.

بهتر است این مطلب را هم بخوانید: ‌**درمان سینوزیت **

دکتر وحیده دُرتاج   •   جراح و متخصص گوش و حلق و بینی

به اشتراک بگذارید!